Kính cường lực tự vỡ là hiện tượng tấm kính bất ngờ vỡ vụn dù không bị va đập mạnh, thường kèm tiếng nổ lớn. Hiện tượng hiếm gặp nhưng gây hoang mang cho người dùng cửa kính, vách kính và lan can. Bài viết của CASCA Việt Nam giải thích vì sao kính cường lực tự vỡ, cách giảm rủi ro khi lắp đặt và những việc cần làm ngay khi kính vỡ.
Kính cường lực tự vỡ là hiện tượng gì?
Kính cường lực được tôi nhiệt để bề mặt chịu nén và lõi chịu kéo. Nhờ cấu trúc ứng suất này, kính cứng hơn kính thường nhiều lần và khi vỡ sẽ tan thành hạt nhỏ, ít cạnh sắc. Bạn có thể đọc thêm về đặc tính này trong bài kính cường lực là gì.
Khi cân bằng ứng suất bên trong bị phá vỡ tại một điểm, toàn bộ tấm kính giải phóng năng lượng cùng lúc. Đó là lý do kính cường lực tự vỡ thường vỡ cả tấm, không nứt một vệt như kính thường.
Kính cường lực tự vỡ thành hạt nhỏ, ít cạnh sắc
Nguyên nhân kính cường lực tự vỡ
Phần lớn trường hợp kính cường lực vỡ "tự nhiên" đều có nguyên nhân cụ thể. Các nguyên nhân thường gặp được chia thành ba nhóm dưới đây.
Tạp chất niken sunfua trong kính
Trong quá trình sản xuất kính, một lượng rất nhỏ tạp chất niken sunfua (NiS) có thể lẫn vào. Theo thời gian và nhiệt độ, hạt tạp chất này giãn nở, tạo điểm ứng suất cục bộ và làm kính vỡ dù không có tác động bên ngoài. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất của hiện tượng kính cường lực tự vỡ sau vài tháng đến vài năm sử dụng.
Nhà sản xuất có thể giảm rủi ro này bằng thử nghiệm ngâm nhiệt (Heat Soak Test), giúp loại bỏ phần lớn tấm kính có tạp chất trước khi giao.
Vết nứt dạng mạng nhện khi vỡ kính cường lực do điểm ứng suất bên trong
Lỗi lắp đặt và tác động cơ học
Kính cường lực rất cứng ở bề mặt nhưng nhạy cảm ở cạnh và góc. Những lỗi lắp đặt sau làm tăng nguy cơ kính cường lực tự vỡ:
- Khung cong vênh hoặc kẹp kính quá chặt, kính bị ép liên tục.
- Không chừa khe giãn nở giữa kính và khung, kính chạm trực tiếp vào kim loại.
- Cạnh hoặc góc kính bị mẻ khi vận chuyển, lắp đặt nhưng vẫn được dùng.
- Khoan, cắt, mài lại kính sau khi đã tôi cường lực.
- Cánh cửa kính va vào tường, chặn cửa hoặc bị đóng sập liên tục.
Lắp kính đúng kỹ thuật giúp giảm nguy cơ vỡ kính cường lực
Sốc nhiệt và chất lượng kính
Chênh lệch nhiệt độ lớn giữa các vùng trên cùng một tấm kính, ví dụ nửa tấm phơi nắng gắt, nửa còn lại nằm trong bóng râm hoặc sát điều hòa, tạo ứng suất nhiệt. Kính tôi không đều hoặc không rõ nguồn gốc chịu sốc nhiệt kém hơn kính đạt chuẩn.
Vết xước sâu ở mép kính cũng làm giảm khả năng chịu lực. Với vết xước bề mặt nhẹ, bạn có thể tham khảo cách xử lý trong bài kính cường lực bị xước.
Cửa kính hướng nắng dễ chịu ứng suất nhiệt hơn cửa trong nhà
Dấu hiệu kính có nguy cơ vỡ
Không phải trường hợp kính cường lực tự vỡ nào cũng báo trước, nhưng bạn nên kiểm tra kính khi thấy những dấu hiệu sau:
| Dấu hiệu | Ý nghĩa | Nên làm gì |
| Mẻ, sứt ở cạnh hoặc góc kính | Điểm yếu, dễ khởi phát vỡ | Thay kính sớm, nhất là cửa đi |
| Kính chạm trực tiếp khung, không có đệm | Kính bị ép khi giãn nở | Lắp lại đệm, chỉnh khung |
| Cửa đóng sập, va vào tường | Va đập lặp lại ở cạnh kính | Lắp chặn cửa, giảm chấn hoặc chỉnh tốc độ đóng |
| Bản lề, kẹp kính lỏng hoặc lệch | Tải dồn lên một điểm | Bảo dưỡng phụ kiện định kỳ |
Kiểm tra cạnh, kẹp và khung để phát hiện sớm nguy cơ kính cường lực vỡ
Cách phòng tránh kính cường lực tự vỡ
Không có cách nào loại bỏ hoàn toàn rủi ro kính cường lực tự vỡ, nhưng có thể giảm đáng kể nếu làm đúng từ khâu chọn kính đến khâu sử dụng:
- Chọn kính có nguồn gốc rõ ràng, có tem, chứng nhận chất lượng. Với công trình quan trọng, yêu cầu kính đã qua thử nghiệm ngâm nhiệt.
- Chọn đúng độ dày theo kích thước tấm và vị trí lắp. Xem thêm bảng khổ kính cường lực.
- Cắt, khoan, mài trước khi tôi, không gia công sau khi kính đã cường lực.
- Lắp đúng kỹ thuật: có đệm, chừa khe giãn nở, khung phẳng, kẹp vừa lực.
- Dán phim an toàn hoặc dùng kính dán an toàn ở nơi đông người để giữ mảnh vỡ nếu kính vỡ.
- Bảo dưỡng phụ kiện định kỳ: bản lề, kẹp, ray, chặn cửa.
Chọn kính đạt chuẩn và lắp đúng kỹ thuật giúp hạn chế kính cường lực tự vỡ
Với cửa kính tự động cần lưu ý gì?
Cửa kính tự động đóng mở hàng trăm lần mỗi ngày, nên cạnh kính chịu va đập lặp lại nhiều hơn cửa thường. Ba điểm cần chú ý gồm: tốc độ đóng phù hợp với khối lượng cánh, chặn cuối hành trình có giảm chấn và cảm biến an toàn hoạt động tốt để cửa không đóng vào người hoặc xe đẩy.
Với bộ KODO T600 mà CASCA phân phối, bộ điều khiển tự nhận diện trọng lượng cánh để chỉnh tốc độ, giúp cánh kính dừng êm ở cuối hành trình. Cảm biến an toàn là bộ phận nên kiểm tra định kỳ, xem thêm cảm biến an toàn cho cửa tự động. Lịch kiểm tra các bộ phận này có trong bài bảo trì cửa tự động.
Cửa kính tự động cần chỉnh tốc độ đóng và cảm biến an toàn để bảo vệ cánh kính
Cần làm gì khi kính cường lực vỡ?
Dù kính cường lực tự vỡ hay vỡ do va đập, mảnh kính thường còn bám trong khung và có thể rơi tiếp. Hãy xử lý theo các bước sau:
- Khoanh vùng, không cho người đi qua khu vực cửa hoặc vách bị vỡ.
- Với cửa tự động, ngắt nguồn hoặc chuyển cửa sang chế độ khóa để cánh không chạy.
- Không dùng tay gỡ mảnh kính còn bám khung. Dùng găng tay dày, chổi và thùng cứng để thu gom mảnh rơi.
- Chụp ảnh hiện trạng để làm việc với đơn vị cung cấp kính hoặc bảo hiểm.
- Liên hệ đơn vị có chuyên môn để thay kính và kiểm tra lại khung, phụ kiện, motor. Với cửa tự động, xem dịch vụ sửa cửa tự động.
Khoanh vùng và ngắt nguồn cửa ngay khi kính cường lực vỡ
Xem thêm: cửa kính cường lực bị xệ.
Câu hỏi thường gặp về kính cường lực tự vỡ
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về kính cường lực tự vỡ, kèm câu trả lời ngắn gọn để bạn tra cứu nhanh.
Kính cường lực tự vỡ có nguy hiểm không?
Kính cường lực vỡ thành hạt nhỏ, ít cạnh sắc nên ít gây thương tích nghiêm trọng hơn kính thường. Tuy vậy, mảnh kính rơi từ trên cao hoặc từ cửa đang chạy vẫn có thể gây nguy hiểm, nên cần khoanh vùng ngay.
Vì sao kính cường lực bị nổ khi trời nắng?
Nắng gắt làm một phần tấm kính nóng lên nhanh hơn phần còn lại, tạo ứng suất nhiệt. Nếu kính có tạp chất hoặc đã bị mẻ cạnh, ứng suất này có thể làm kính vỡ.
Kính cường lực tự vỡ có được bảo hành không?
Chính sách tùy đơn vị cung cấp kính. Bạn nên hỏi rõ điều kiện bảo hành kính tự vỡ trước khi ký hợp đồng và giữ lại hóa đơn, tem kính.
Có cách nào biết trước kính sắp vỡ không?
Phần lớn trường hợp do tạp chất không có dấu hiệu báo trước. Các trường hợp do lắp đặt có thể phát hiện sớm qua mẻ cạnh, kính chạm khung, phụ kiện lỏng hoặc cửa đóng sập.
Kính cường lực tự vỡ hiếm gặp nhưng có thể giảm rủi ro bằng cách chọn kính đạt chuẩn, lắp đúng kỹ thuật và bảo dưỡng phụ kiện định kỳ. Với cửa kính tự động, tốc độ đóng và cảm biến an toàn là hai yếu tố bảo vệ cánh kính quan trọng nhất. Nếu bạn cần kiểm tra hoặc tư vấn cửa kính tự động, hãy liên hệ CASCA Việt Nam qua hotline 0964 446 883.
